Ngược dòng thời gian gần 25 năm về trước, tại kỳ họp lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII ngày 18/6/1997, lần đầu tiên trong Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã chỉ đạo triển khai công tác TGPL theo hướng: “tổ chức hình thức tư vấn pháp luật cho các cơ quan tổ chức và nhân dân, tạo điều kiện cho người nghèo được hưởng dịch vụ tư vấn pháp luật miễn phí”. Đây là cơ sở chính trị - pháp lý quan trọng, tiếp tục khẳng định quyết tâm của Đảng trong việc bảo đảm quyền được tiếp cận pháp luật của người nghèo. Do đó, nhằm cụ thể hoá chủ trương này, ngày 06/9/1997, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 734/TTg về việc thành lập Tổ chức trợ giúp pháp lý (TGPL) cho người nghèo và đối tượng chính sách.
Hệ thống thực hiện bào chữa hình sự với sự tham gia của các luật sư bào chữa miễn phí được thành lập tại Trung Quốc vào những năm 50 của thế kỷ 20. Năm 1994, Chính phủ Trung Quốc đã chỉ đạo việc nghiên cứu và thành lập hệ thống trợ giúp pháp lý (TGPL) đặc trưng của Trung Quốc. Sau đó, những nỗ lực thiết lập các cơ quan TGPL trên cả nước nhằm mục đích thực hiện TGPL miễn phí cho người nghèo đã được bắt đầu vào năm 1996.
Những Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước đầu tiên được thành lập từ năm 1997. Sau gần 25 năm thành lập và hoạt động các Trung tâm TGPL đã khẳng định được vị trí, vai trò trong việc cung cấp dịch vụ thiết yếu, giúp người yếu thế dân tiếp cận pháp luật, tiếp cận công lý.
Ngày 06/9/1997, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 734/TTg về việc thành lập tổ chức trợ giúp pháp lý (TGPL) cho người nghèo và đối tượng chính sách. Hiện tại, trên toàn quốc có 63 Trung tâm TGPL của Nhà nước tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, 40 tổ chức ký hợp đồng với Sở Tư pháp (31 tổ chức hành nghề luật sư, 09 tổ chức tư vấn pháp luật), 193 tổ chức đăng ký tham gia TGPL (160 tổ chức hành nghề luật sư, 33 tổ chức tư vấn pháp luật). Theo số liệu thống kê của các địa phương đến hết 31/12/2021, toàn quốc có 669 Trợ giúp viên pháp lý, 667 luật sư và 48 cộng tác viên TGPL ký hợp đồng thực hiện TGPL với Trung tâm TGPL nhà nước (được Nhà nước trả tiền bồi dưỡng thực hiện vụ việc TGPL).
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, đến cuối năm 2018, cả nước có 11.313.200 người cao tuổi, chiếm khoảng 11,95% dân số.
Phần 2. Thực hiện hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý
Hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý là một trong những điểm mới của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017. Đến nay đã có 667 Luật sư ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý, có 36 tổ chức ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý với Sở Tư pháp. Bài viết nhằm làm rõ thêm về hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý, giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quát về loại hợp đồng này. Bài viết gồm hai phần: Phần 1: Khái niệm, đặc điểm của hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý. Phần 2: Khung pháp luật về hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý
Từ ngày 15/11/2021 đến ngày 15/12/2021 là tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2021 với chủ đề “Bảo đảm an sinh xã hội, tăng quyền năng và tạo cơ hội cho phụ nữ và trẻ em gái nhằm thực hiện bình đẳng giới và xóa bỏ bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái”.
Hiện nay, trợ giúp pháp lý là chế định được ghi nhận ở hầu hết các nước trên thế giới. Mỗi nước có biện pháp, cơ chế khác nhau để người dân tiếp cận tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý, người thực hiện trợ giúp pháp lý và thụ hưởng dịch vụ khi có nhu cầu như thực hiện truyền thông, phối hợp giữa tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý và cơ quan, tổ chức có liên quan. Để người dân tiêp cận nhanh chóng với trợ giúp pháp lý trong tố tụng một số nước đã có cơ chế phối hợp giữa tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý và các cơ quan tiến hành tố tụng.