Tăng cường kỹ năng phân tích, tổng hợp, lấy ý kiến của người được trợ giúp pháp lý và các đối tượng có liên quan về chất lượng, hiệu quả dịch vụ trợ giúp pháp lý

Bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý chủ trì Hội nghị. Hội nghị có sự tham dự của bà Lý Hậu Hồng Lê – Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Đồng Nai, đại diện Công an thành phố Đồng Nai, ông Nguyễn Tam Giang - Chuyên gia cao cấp của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, chủ nhiệm Dư án; đại diện Lãnh đạo, trợ giúp viên pháp lý, chuyên viên của Trung tâm trợ giúp pháp lý các tỉnh/thành phố: Đồng Nai, Hồ Chí Minh, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Tây Ninh, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Hà Tĩnh, Cà Mau. 

Bà Vũ Thị Hường nhấn mạnh, trong những năm qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo của Bộ Tư pháp và chính quyền địa phương, cùng với nỗ lực của các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp và đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp, công tác trợ giúp pháp đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Hoạt động trợ giúp pháp ngày càng đi vào chiều sâu, số lượng các vụ việc trợ giúp pháp lớn. Theo báo cáo của các địa phương, trong giai đoạn từ ngày 01/01/2018 đến ngày 31/12/2025, các tổ thực thực hiện trợ giúp pháp đã hoàn thành 266.821 vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó, số vụ việc trợ giúp pháp tham gia tố tụng chiếm hơn 60% tổng số vụ việc; khoảng hơn 30% số vụ việc tham gia tố tụng được đánh giá là vụ việc trợ giúp pháp thành công; trong đó 87,26% tổng số vụ việc thành công do trợ giúp viên pháp lý thực hiện. Như vậy, trợ giúp pháp lý tăng cường cả về số lượng và chất lượng, hiệu quả các vụ việc trợ giúp pháp lý, kịp thời bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý.

Phó Cục trưởng Vũ Thị Hường phát biểu khai mạc Hội nghị

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội thông qua năm 2026 đã đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, trong đó việc lấy ý kiến của người được trợ giúp pháp lý và các đối tượng có liên quan là một trong những giải pháp quan trọng để đánh giá chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý một cách khách quan, toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Trong bối cảnh đó, việc đánh giá chất lượng, hiệu quả trợ giúp pháp lý không chỉ căn cứ vào số lượng vụ việc đã thực hiện và hồ sơ nghiệp vụ mà còn cần quan tâm tới ý kiến phản hồi của người được trợ giúp pháp lý và các chủ thể có liên quan. Việc lấy ý kiến của người được trợ giúp pháp lý hoặc người thân của họ là yêu cầu bắt buộc trong các vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng quy định trong văn bản quy phạm pháp luật đó là Thông tư của Bộ Tư pháp. Đây cũng là tài liệu bắt buộc phải có trong hồ sơ vụ việc trợ giúp pháp lý và là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Việc này đã được tất cả các địa phương thực hiện đồng bộ trên thực tế.

Phó Cục trưởng Vũ Thị Hường đề nghị báo cáo viên và các đại biểu tiếp tục triển khai phương pháp tập huấn lấy người học làm trung tâm, tăng cường trao đổi tình huống, ví dụ thực tiễn và chia sẻ kinh nghiệm từ địa phương. Bà nhấn mạnh, các ý kiến tại Hội nghị không chỉ góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng cho đại biểu mà còn là nguồn thông tin quan trọng để Cục tiếp tục hoàn thiện tài liệu tập huấn, phục vụ công tác chuyên môn và nghiên cứu hoàn thiện các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ trợ giúp pháp lý.

Tại Hội nghị, báo cáo viên Võ Vũ Liêm, Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 tỉnh Vĩnh Long đã giới thiệu kỹ năng lấy ý kiến của người được trợ giúp pháp lý và các đối tượng có liên quan; kỹ năng phân tích, tổng hợp và sử dụng kết quả phản hồi phục vụ công tác quản lý chất lượng trợ giúp pháp lý; hướng dẫn sử dụng các biểu mẫu nghiệp vụ và trao đổi các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Tài liệu tập huấn được xây dựng khoa học, gồm các phần, mục khác nhau, có sự kết hợp giữa lý thuyết và hướng dẫn nghiệp vụ, kinh nghiệm thực tiễn của một số địa phương. Tài liệu này vẫn có thể tham khảo phục vụ công tác bồi dưỡng nghiệp vụ sau khi Dự án kết thúc.

Với phương châm lấy người học làm trung tâm, báo cáo viên tổ chức nhiều hoạt động thảo luận nhóm, xử lý tình huống thực tiễn và trao đổi kinh nghiệm trong quá trình triển khai nội dung này tại các địa phương.

Tại Hội nghị, nhiều đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý đối với Phiếu lấy ý kiến người được trợ giúp pháp lý hoặc người thân của họ. Đây là nội dung đã được quy định trong Thông tư của Bộ Tư pháp, được các địa phương thực hiện đồng bộ trong thời gian qua nhằm phục vụ đánh giá, thẩm định chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Các ý kiến nhận xét mẫu Phiếu lấy ý kiến khá đầy đủ, toàn diện, bảo đảm tính khả thi. Tuy vậy, để bảo đảm tính thực chất và hiệu quả, đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện theo hướng khoa học, dễ thực hiện và phản ánh đầy đủ hơn mức độ hài lòng của người được trợ giúp pháp lý.

Một số đại biểu đề xuất nghiên cứu mở rộng đối tượng lấy ý kiến trong những trường hợp phối hợp trong trợ giúp pháp lý; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, phân tích, đánh giá, tổng hợp các ý kiến phản hồi; tổ chức phương thức lấy ý kiến linh hoạt theo từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tiễn của địa phương. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng phân tích, tổng hợp và sử dụng kết quả lấy ý kiến; nghiên cứu hoàn thiện các tiêu chí đánh giá theo hướng tập trung vào quá trình và kết quả thực hiện, tinh thần trách nhiệm và chất lượng cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý, qua đó bảo đảm tính khách quan, toàn diện và góp phần nâng cao chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý.

Hội nghị cũng ghi nhận một số ý kiến từ thực tiễn các địa phương thực hiện lấy ý kiến đối với người bị tạm giữ, tạm giam, người tham gia phiên tòa trực tuyến, trẻ em, người khuyết tật và các đối tượng đặc thù khác; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan có liên quan trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý. Các ý kiến đã góp phần làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đánh giá chất lượng trợ giúp pháp lý trong thời gian tới như: tiếp tục hoàn thiện văn bản hướng dẫn thống nhất; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập, quản lý và khai thác dữ liệu phản hồi; tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu; xây dựng tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ và quan tâm bố trí nguồn lực để hoạt động lấy ý kiến, phân tích, tổng hợp ý kiến người được trợ giúp pháp lý được triển khai hiệu quả hơn trong thời gian tới…

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Phó Cục trưởng Vũ Thị Hường ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự tham gia tích cực và những ý kiến đóng góp tâm huyết của các đại biểu. Các ý kiến tại Hội nghị sẽ được nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện văn bản, tài liệu hướng dẫn việc tổ chức lấy ý kiến, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý, đáp ứng yêu cầu triển khai Luật Trợ giúp pháp lý trong giai đoạn mới.

Thanh Hà - Phòng Quản lý Trợ giúp pháp lý