An sinh pháp lý cho người sau cai nghiện - Hỗ trợ pháp lý toàn diện

100% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý

Sau khi hoàn thành cai nghiện, người bị quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú sẽ bước vào giai đoạn thử thách nhất. Nghị định 163 thiết lập một cơ chế hỗ trợ pháp lý và an sinh đồng bộ tại cấp cơ sở. Theo Điều 136, người sau cai nghiện sẽ được hướng dẫn làm thủ tục đăng ký cư trú, cấp căn cước và điểm đặc biệt là được hướng dẫn thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp. Đây là "tấm thẻ thông hành" quan trọng giúp họ tự tin đi xin việc, xóa bỏ mặc cảm về quá khứ lầm lỗi. Để các chính sách pháp lý không chỉ nằm trên giấy, Nhà nước đã ban hành các quy định cụ thể về kinh tế. Theo đó, người cai nghiện tự nguyện hoàn thành ít nhất 3 giai đoạn đầu sẽ được hỗ trợ một lần kinh phí, mức tối thiểu bằng mức lương cơ sở hiện hành.
Riêng với đối tượng từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, Nghị định 163 dành sự quan tâm với cơ chế đặc biệt như: Được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập khi tiếp tục đi học phổ thông tại các cơ sở giáo dục quốc dân. Thủ tục này được thực hiện theo quy định chung của Chính phủ về giáo dục, đảm bảo việc học tập không bị gián đoạn. Ngoài ra, người sau cai nghiện tham gia đào tạo nghề trình độ sơ cấp sẽ được hưởng các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề theo quy định pháp luật. Họ cũng được ưu tiên vay vốn tạo việc làm và tham gia các chính sách việc làm công.
Một điểm mới đột phá trong Nghị định 163 là việc áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người sau cai nghiện và người đang điều trị methadone. Thiết bị giám sát vị trí đeo trên cơ thể giúp cơ quan chức năng quản lý hiệu quả mà vẫn đảm bảo người sau cai nghiện được sinh sống cùng gia đình, thay vì cách ly trong môi trường đóng. Tuy nhiên, chính sách này cũng nhấn mạnh quyền lợi của người bị giám sát, đó là được tư vấn, hướng dẫn về tính năng và cách sử dụng thiết bị; được quyền đề nghị tháo tạm thời thiết bị trong các trường hợp cần thiết như khám chữa bệnh, đi nước ngoài theo quy định hoặc bị tạm giữ, tạm giam. Nếu chấp hành tốt trong một thời gian (01 năm đối với người trên 18 tuổi; 06 tháng đối với người từ 12-18 tuổi), họ có thể được miễn chấp hành thời gian còn lại của biện pháp giám sát.
Có thể khẳng định những điểm mới trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TGPL và Nghị định 163/2026/NĐ-CP không đơn thuần là sự thay đổi các con số hay câu chữ, mà là một bước chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy quản lý xã hội: Coi trọng việc hỗ trợ, giáo dục và bảo vệ quyền lợi hợp pháp hơn là xử phạt đơn thuần. Mỗi người sau cai nghiện đều là một "la bàn" pháp lý để định hướng khi quay trở lại đời thường. Với hệ thống chính sách an sinh pháp lý mới này, tin rằng những "rào cản" vô hình sẽ được gỡ bỏ, mở ra con đường sáng cho những khởi đầu mới đầy hy vọng./.