Đà Nẵng triển khai Chương trình mục tiêu phòng, chống ma túy năm 2026 hướng đến người được trợ giúp pháp lý

Trong bối cảnh tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy năm 2026 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng được xem là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết. Chương trình không chỉ hướng đến xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy, mà còn đặt trọng tâm vào phòng ngừa, quản lý người nghiện, hỗ trợ cai nghiện, giảm tác hại và tạo nền tảng để xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh. Theo kế hoạch, Đà Nẵng xác định phòng ngừa là giải pháp then chốt, đấu tranh ngăn chặn ma túy từ xa, từ sớm, xử lý từ “gốc rễ” để giải quyết đồng thời ba yêu cầu: giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy. Đây là định hướng xuyên suốt nhằm hạn chế phát sinh người nghiện mới, kiểm soát chặt chẽ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và nâng cao hiệu quả cai nghiện, quản lý sau cai tại cộng đồng.

Một trong những mục tiêu nổi bật của chương trình là giảm số người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy; bảo đảm hoàn thành mục tiêu đạt 40% xã, phường, đặc khu trên toàn thành phố không có ma túy trong năm 2026. Thành phố cũng phấn đấu phát hiện, triệt phá 100% điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy, các đối tượng mua bán trái phép chất ma túy và diện tích trồng trái phép cây có chứa chất ma túy. Các vụ phạm tội về ma túy trên tuyến biên giới, đường biển, đường hàng không, chuyển phát nhanh và trên không gian mạng sẽ được tập trung đấu tranh, xử lý. Cùng với đó, Đà Nẵng đặt mục tiêu nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở và cơ sở cai nghiện. Trên 60% trạm y tế cấp xã và 100% cơ sở cai nghiện ma túy công lập phải đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy; đồng thời tăng cường tư vấn, hỗ trợ y tế, tâm lý cho người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, người sau cai nghiện. Các chỉ tiêu này thể hiện quyết tâm chuyển hóa căn bản tình hình tại những địa bàn còn phức tạp, đồng thời củng cố các địa bàn đã đạt tiêu chí không ma túy. Việc xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy không chỉ là không có tội phạm ma túy, mà còn bao gồm quản lý nguy cơ phát sinh tệ nạn, phát hiện sớm người sử dụng trái phép chất ma túy, vận động cai nghiện và hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng.

         Chương trình nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu nếu để tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy diễn biến phức tạp, kéo dài. Công tác phòng, chống ma túy được lồng ghép với các chương trình phòng, chống tội phạm, phòng chống HIV/AIDS và các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Trong công tác đấu tranh, thành phố yêu cầu các lực lượng chức năng tăng cường nắm tình hình từ cơ sở, quản lý chặt các tuyến, địa bàn trọng điểm, cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự, khu vực tập trung đông thanh thiếu niên, nhà trọ, chung cư, cơ sở lưu trú và những địa điểm có nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy. Việc phát hiện, triệt phá các điểm, tụ điểm phức tạp phải được thực hiện kịp thời, kiên quyết, không để hình thành điểm nóng kéo dài.

Song song với đấu tranh trấn áp, chương trình nhấn mạnh quản lý, hỗ trợ người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy theo hướng nhân văn, chặt chẽ, hiệu quả, thành phố Đà Nẵng đẩy mạnh truyền thông, giáo dục và trợ giúp pháp lý cho nhóm yếu thế. Công tác truyền thông, giáo dục phòng, chống ma túy được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân, nhất là nhóm có nguy cơ cao, thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và người lao động. Thành phố khuyến khích đổi mới hình thức tuyên truyền thông qua báo chí, hệ thống thông tin cơ sở, mạng xã hội, các hội thi, tọa đàm, sự kiện cộng đồng và mô hình truyền thông trực tiếp tại địa bàn trọng điểm.

Trong trường học, ngành giáo dục được giao tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh, sinh viên; trang bị kiến thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, cán bộ Đoàn và các câu lạc bộ trong cơ sở giáo dục nhằm ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường.

Đáng chú ý, chương trình nhấn mạnh việc tăng cường trợ giúp pháp lý cho các nhóm dễ bị tổn thương trong quá trình phòng, chống ma túy, gồm người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện thuộc diện được trợ giúp pháp lý khi có yêu cầu. Đây là nội dung quan trọng nhằm bảo đảm họ được tiếp cận thông tin pháp luật, được tư vấn, hướng dẫn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng, cai nghiện, quản lý sau cai và tái hòa nhập cộng đồng.

Thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý, các đối tượng thuộc diện được hỗ trợ có thể hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ của mình, các quy định liên quan đến xử lý vi phạm, cai nghiện bắt buộc hoặc tự nguyện, quản lý sau cai, cũng như các chính sách hỗ trợ học nghề, việc làm và hòa nhập xã hội. Việc tiếp cận pháp luật kịp thời không chỉ giúp hạn chế nguy cơ tái vi phạm, mà còn góp phần giảm kỳ thị, tạo điều kiện để người sau cai nghiện ổn định cuộc sống và trở thành thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng. Đối với học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên và người lao động trẻ, công tác tuyên truyền cần đổi mới cả nội dung lẫn phương thức, tập trung vào kỹ năng nhận biết ma túy mới, tác hại của việc sử dụng trái phép chất ma túy, thủ đoạn lôi kéo trên mạng xã hội, trong các cuộc vui, tại môi trường học đường, khu công nghiệp, khu nhà trọ. Qua đó, mỗi người trẻ được trang bị khả năng tự bảo vệ, biết từ chối, báo tin và tìm kiếm hỗ trợ khi cần thiết.

Với cách tiếp cận toàn diện, đồng bộ và lấy cơ sở làm trọng tâm, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy năm 2026 tại Đà Nẵng không chỉ hướng tới các chỉ tiêu cụ thể, mà còn đặt nền móng cho mục tiêu lâu dài là xây dựng thành phố an toàn, văn minh, không để ma túy trở thành nguy cơ cản trở sự phát triển bền vững. Trong quá trình đó, việc chú trọng trợ giúp pháp lý cho người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện và người sau cai nghiện thuộc diện được hỗ trợ là điểm nhấn nhân văn, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý, giảm tái phạm, giảm kỳ thị và tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng. Thành công của chương trình phụ thuộc vào quyết tâm của chính quyền, sự phối hợp của các ngành chức năng và sự đồng lòng của từng người dân trong phòng ngừa, phát hiện, tố giác, hỗ trợ và chung tay đẩy lùi ma túy khỏi cộng đồng.

Thanh Nga

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý