Vĩnh Long tăng cường trợ giúp pháp lý trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy

Chương trình được triển khai trên nền tảng Nghị quyết số 163/2024/QH15 của Quốc hội, Nghị quyết số 50/NQ-CP của Chính phủ, Quyết định số 7619/QĐ-BCA của Bộ Công an và kế hoạch của UBND tỉnh Vĩnh Long. Trọng tâm xuyên suốt là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, thực hiện đồng bộ ba trụ cột “giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại”, đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả xây dựng địa bàn an toàn, lành mạnh.

Trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, ngay từ đầu năm 2026, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 đã ban hành nhiều kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý, từ công tác truyền thông, đánh giá chất lượng vụ việc đến triển khai các nhiệm vụ chuyên môn theo chỉ đạo của Bộ Tư pháp và UBND tỉnh. Đồng thời, Trung tâm tích cực thực hiện hiệu quả các chính sách trợ giúp pháp lý đối với người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em và các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định.

Theo mục tiêu của Chương trình, đến năm 2030, Vĩnh Long phấn đấu có ít nhất 50% xã, phường không ma túy; riêng năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng thêm tối thiểu 13 địa bàn đạt tiêu chí này. Kết quả năm 2025 với 26/124 xã, phường được công nhận không ma túy là nền tảng quan trọng để tỉnh giữ vững địa bàn đã đạt chuẩn, đồng thời lựa chọn, hỗ trợ và chuyển hóa những địa bàn mới còn tiềm ấn phức tạp về ma túy.

Phòng ngừa đi đôi với đấu tranh, xử lý

Những số liệu công bố đến cuối tháng 3/2026 cho thấy tính chất cấp thiết của nhiệm vụ. Từ đầu năm đến thời điểm thống kê, toàn tỉnh ghi nhận 114 vụ với 231 đối tượng phạm tội về ma túy; trong đó có 22 đối tượng dưới 18 tuổi, chiếm 9,5%. Tỉnh đang quản lý khoảng 3.350 người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy, gồm 147 người dưới 18 tuổi, chiếm 4,4%.

Trước thực tế người vi phạm và người sử dụng ma túy có xu hướng trẻ hóa, tỉnh yêu cầu lực lượng chức năng nâng cao năng lực nắm tình hình, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới; tập trung triệt phá đường dây, tụ điểm và nguồn phát sinh tội phạm; quản lý chặt cơ sở kinh doanh có điều kiện và dịch vụ nhạy cảm; không để ma túy xâm nhập sâu vào khu dân cư, trường học và thanh, thiếu niên.

Cùng với đấu tranh tội phạm, việc rà soát, lập hồ sơ quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai được thực hiện gắn với tư vấn, điều trị, cai nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Cách tiếp cận này hướng đến giảm tái nghiện, giảm tác hại, đồng thời huy động gia đình, tổ dân cư và đoàn thể cùng giám sát, giúp đỡ.

Tháng hành động tạo sức lan tỏa rộng khắp

Tháng 6/2026 trở thành đợt cao điểm tuyên truyền và hành động với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”. Các hoạt động được tổ chức theo phương châm hướng mạnh về cơ sở, thiết thực, tiết kiệm; chú trọng nâng cao nhận thức về ma túy tổng hợp, ma túy “núp bóng” thực phẩm, đồ uống và thuốc lá điện tử, nhất là trong giới trẻ.

Từ ngày 1/6, các địa phương như Long Hữu, Tân Hòa, Phước Hậu đồng loạt ra quân, diễu hành tuyên truyền, vận động người dân phát hiện và tố giác tội phạm; rà soát điểm nguy cơ; quản lý người liên quan đến ma túy; kiểm tra cơ sở kinh doanh có điều kiện và tăng cường tuần tra tại nơi công cộng. Nhiều mô hình tại cơ sở cho thấy khi cấp ủy, chính quyền, Công an, đoàn thể và Nhân dân cùng tham gia, mục tiêu “không ma túy” trở thành nhiệm vụ cụ thể của từng khu dân cư, từng gia đình.

Điểm nhấn của đợt cao điểm là lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc và hoạt động chạy hưởng ứng ngày 27/6. Tại Vĩnh Long, chương trình được triển khai ở điểm cầu cấp tỉnh và đồng loạt tại 124 xã, phường; hàng nghìn cán bộ, lực lượng vũ trang, đoàn viên, học sinh và người dân tham gia, lan tỏa thông điệp phòng, chống ma túy từ tỉnh đến cơ sở.

Tập trung “3 giảm, 3 tăng” trong 6 tháng cuối năm

Trong 6 tháng cuối năm, Vĩnh Long tiếp tục triển khai phương châm “phòng ngừa là cơ bản, chiến lược, lâu dài; đấu tranh, ngăn chặn từ sớm, từ xa là trọng yếu, thường xuyên”, gắn với yêu cầu “3 giảm, 3 tăng”: giảm nguồn cung, giảm nguồn cầu, giảm tác hại; tăng hiệu lực quản lý nhà nước, tăng nguồn lực đầu tư, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm giữ vững 26 địa bàn không ma túy đã được công nhận; hoàn thành chỉ tiêu xây dựng thêm ít nhất 13 xã, phường không ma túy; cập nhật đầy đủ dữ liệu quản lý; nâng cao hiệu quả cai nghiện và quản lý sau cai; phát hiện, xử lý nghiêm các điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy và hoạt động mua bán lẻ; đồng thời duy trì tuyên truyền thường xuyên trong trường học, khu công nghiệp, khu dân cư và trên môi trường số.

Kết quả bước đầu trong nửa đầu năm 2026 cho thấy Chương trình đang được triển khai theo hướng rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm và ngày càng gần dân. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của tội phạm, sự xuất hiện của các chất ma túy mới và nguy cơ xâm nhập vào thanh, thiếu niên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào sự phối hợp bền bỉ giữa lực lượng chuyên trách, chính quyền cơ sở, nhà trường, gia đình và từng người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Chương trình vẫn còn một số khó khăn như quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, việc hoàn thiện Hệ thống thông tin trợ giúp pháp lý mới và yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức của một số cơ quan về quyền được trợ giúp pháp lý.

Trong thời gian tới, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các nhiệm vụ của Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030; tăng cường công tác truyền thông, giáo dục pháp luật; nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý, bảo đảm 100% người thuộc diện được trợ giúp pháp lý được tiếp cận dịch vụ miễn phí theo quy định; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và các đơn vị có liên quan, nâng cao chất lượng vụ việc và năng lực đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy và xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh.

                                                      Nguyễn Thị Lan Hương

                              Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý