Trợ giúp pháp lý miễn phí cho nạn nhân mua bán người, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng

Trong thời gian này, Bộ Tư pháp đề nghị Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố, các đơn vị thuộc Bộ tổ chức triển khai hiệu quả các hoạt động hưởng ứng "Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người" và "Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người 30/7" năm 2026; góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân trong công tác phòng, chống mua bán người.  Đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật; truyền thông nâng cao nhận thức về phương thức, thủ đoạn của tội phạm mua bán người; quyền và nghĩa vụ của cá nhân, cơ quan, tổ chức trong công tác phòng, chống mua bán người; quyền được trợ giúp pháp lý của nạn nhân,  người đang trong quá trình xác định là nạn nhân, người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong thực hiện các nhiệm vụ thuộc phạm vi quản lý nhà nước của bộ, ngành Tư pháp, góp phần phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân, người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật. Các hoạt động hưởng ứng phải được tổ chức thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm; gắn việc triển khai hoạt động hưởng ứng với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn vị phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Về hoạt động trợ giúp pháp lý, Bộ giao Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý hướng dẫn, Sở Tư pháp tỉnh, thành phố phối hợp chỉ đạo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước triển khai hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật; tăng cường thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý, đặc biệt là vụ việc tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý; đẩy mạnh truyền thông về trợ giúp pháp lý, nhất là quyền được trợ giúp pháp lý của nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật. Tăng cường phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan trên địa bàn trong việc thông tin, thông báo về người được trợ giúp pháp lý, trực trợ giúp pháp lý tại Tòa án nhân dân và trong điều tra hình sự để kịp thời phát hiện nhu cầu trợ giúp pháp lý của nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của pháp luật.

Trợ giúp pháp lý là một chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước dành cho những người nghèo, người có công với cách mạng và nhóm người dễ bị tổn

thương, giúp họ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, quyền tiếp cận công lý và công bằng trước pháp luật. Ngày 28 tháng 11 năm 2024, Quốc Hội khóa XV thông qua Luật Phòng, chống mua bán người (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025) nhằm xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ và hiệu quả hơn để phòng, chống mua bán người, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân và những người có liên quan, đồng thời thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong công tác này. Theo Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và người dưới 18 tuổi đi cùng, được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý.

Trước 01/7/2025, theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý quy định nạn nhân của hành vi mua bán người có khó khăn về tài chính, cụ thể là nạn nhân của hành vi mua bán người thuộc hộ cận nghèo, nạn nhân của hành vi mua bán người đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng có quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí.

Mới đây, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giup pháp lý năm 2017 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 tiếp tục khẳng định việc mở rộng diện người là nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Việc mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường khả năng tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ pháp lý miễn phí cùa Nhà nước đối với nhóm người yếu thế, qua đó góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới (Nghị quyết số 27-NQ/TW), Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW). Thông qua các vụ việc trợ giúp pháp lý cho nạn nhân mua bán người giúp họ được tư vấn pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trước các cơ quan tiến hành tố tụng, đại diện ngoài tố tụng trước các cơ quan nhà nước.

Trong thời gian tới, cần triển khai hiệu quả quy định Luật Trợ giúp pháp lý 2017, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giup pháp lý năm 2017, góp phần triển khai nội dung về trợ giúp pháp lý tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và mới đây là nghị quyết 19-NQ/TWcủa Hội nghị lần ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam thông qua các giải pháp sau:

- Tiếp tục hoàn thiện thể chế về công tác trợ giúp pháp lý, sớm ban hành Nghị định, Thông tư hướng dẫn chi tiết nội dung được giao tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017; Thông tư liên tịch về phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng; Thông tư quy định tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nươc trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý…

- Tích cực truyền thông về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí của nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người dưới 18 tuổi đi cùng để họ và người thân biết, sử dụng quyền của mình khi có nhu cầu.

- Tăng cường phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan, nhất là Ủy ban nhân dân, Công an, Bộ đội biên phòng,… để phối hợp chuyển gửi thông tin về yêu cầu trợ giúp pháp lý đến tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý.

- Nâng cao năng lực, kỹ năng người thực hiện trợ giúp pháp lý trong các vụ việc có nạn nhân, người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân của hành vi mua bán người, người dưới 18 tuổi đi cùng…/.

Thanh Trịnh

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật  và Trợ giúp pháp lý