Gia Lai quyết tâm xóa sạch vấn nạn ma túy vào năm 2030

         Để triển khai thời các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch dựng xã, phường không ma túy và tỉnh Gia Lai đến năm 2030 đạt “tỉnh không ma túy”. 

         Tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh Gia Lai vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, với số vụ việc được phát hiện và số đối tượng bị bắt giữ có xu hướng tăng qua các năm. Phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy cũng ngày càng tinh vi, liều lĩnh và có tính tổ chức cao. Nhiều đường dây mua bán, vận chuyển ma túy hoạt động theo mô hình khép kín, liên tỉnh, thậm chí có yếu tố xuyên quốc gia; đồng thời lợi dụng không gian mạng, các địa bàn giáp ranh và khu vực biên giới để thực hiện hành vi phạm tội. Bên cạnh đó, tình trạng sử dụng trái phép chất ma túy vẫn xảy ra tại một số cơ sở kinh doanh dịch vụ như nhà nghỉ, quán karaoke, pub, bar và các địa điểm kinh doanh có điều kiện khác. Cơ cấu các loại ma túy cũng có sự thay đổi rõ rệt khi các chất ma túy truyền thống như heroin, cần sa dần được thay thế bằng các loại ma túy tổng hợp như methamphetamine, ketamine, MDMA... Xu hướng này phản ánh sự gia tăng sử dụng ma túy trong giới trẻ, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác phòng, chống tội phạm, điều trị nghiện và cai nghiện ma túy. Số người sử dụng trái phép chất ma túy tiếp tục tăng qua từng năm, trong đó năm 2025 cao gấp khoảng hai lần so với năm 2021, cho thấy tình trạng này vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả.

         Mục tiêu chung

         Với mục tiêu chung là tổ chức triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp phấn đấu tỉnh Gia Lai đạt “tỉnh không ma túy” vào năm 2030, đảm bảo 100% xã, phường kiểm soát tốt tình hình tội phạm ma túy, không phát sinh điểm phức tạp về ma túy. Trong đó, tập trung quản lý chặt chẽ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người quản lý sau cai nghiện, coi đây là giải pháp nền tảng nhằm “giảm cầu”, kiểm soát bền vững tình hình; tăng cường đấu tranh, triệt xóa các điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy, đẩy mạnh phòng ngừa xã hội và nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, quản lý sau cai nghiện; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với nội dung, hình thức phù hợp, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nhất là thanh thiếu niên, qua đó chủ động phòng ngừa, không thử, không sử dụng và tích cực tố giác vi phạm. Đồng thời, gắn công tác cai nghiện với hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, góp phần hạn chế tái nghiện và bảo đảm tính bền vững, đảm bảo ổn định trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện để phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nhà.

         Mục tiêu cụ thể

         Tiến tới mục tiêu vào năm 2030 là duy trì, tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp giữ vững 135 xã, phường đạt không ma túy, Gia Lai đã đặt ra các mục tiêu hết sức cụ thể qua từng năm như 2026 là 50,4% tương đương với 68 xã, phường; năm 2027 là 77,8% tương đương với 105 xã, phường; năm 2028 là 91,9% tương đương với 124 xã, phường; năm 2029 duy trì 124 xã, phường đạt không ma túy năm 2028 và xây dựng mới 11 xã, phường không ma túy để đạt được 100% xã, phường không ma túy trên địa bàn tỉnh (135 xã, phường); tập trung chuyển hóa các địa bàn cấp xã đã xây dựng nhưng chưa đạt hoặc không duy trì được.

         Nhiệm vụ của công tác trợ giúp pháp lý, phổ biến, giáo dục pháp luật

         Tại Kế hoạch đã xác định vai trò của công tác trợ giúp pháp lý, giao Sở Tư pháp tỉnh Gia Lai tham mưu triển khai thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như sau:

         (i) Chủ trì, hướng dẫn biên soạn tài liệu phổ biến giáo dục pháp luật, chủ trương, chính sách về phòng, chống ma túy; nâng cao nhận thức, tiếp cận, thụ hưởng dịch vụ trợ giúp pháp lý cho người dân trong các vụ việc, vụ án liên quan đến ma túy; trong đó, tập trung vào các địa bàn người dân có nguy cơ lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma túy, người vi phạm pháp luật có liên quan đến ma túy, người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người sau cai nghiện ma túy và các đối tượng khác.

         (ii) Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng hoạt động phối hợp, hỗ trợ kiến thức về trợ giúp pháp lý trong các vụ việc về ma túy cho cơ quan thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, công chức tư pháp, cán bộ cấp xã, cấp thôn, làng, tổ dân phố, người có uy tín trong cộng đồng và các cơ quan, tổ chức, cá nhân, có liên quan để thống nhất trong triển khai, tổ chức thực hiện ở cơ sở.

         (iii) Phối hợp với các cơ quan có liên quan tiếp tục thực hiện, nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng pháp luật về phòng, chống ma túy; xây dựng, hoàn thiện tài liệu tập huấn, bồi dưỡng về phòng, chống ma túy và tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật và các đối tượng có liên quan.

         (iv) Đảm bảo 100% số người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện ma túy và người sau cai nghiện ma túy được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý khi có yêu cầu.

         Việc triển khai Kế hoạch xây dựng xã, phường không ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn đòi hỏi sự vào cuộc tích cực của mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi gia đình và từng người dân. Khi mỗi cộng đồng dân cư chủ động phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm về ma túy, đồng thời chung tay giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng, mục tiêu xây dựng Gia Lai trở thành “tỉnh không ma túy” vào năm 2030 sẽ từng bước được hiện thực hóa, góp phần xây dựng một môi trường sống an toàn, bình yên và phát triển bền vững. Công tác trợ giúp pháp lý cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh.

Kim Ngọc

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý