Đưa trợ giúp pháp lý đến gần hơn với người khuyết tật ở cơ sở

Hội nghị được tổ chức theo Kế hoạch thực hiện chính sách trợ giúp pháp lý cho người khuyết tật thuộc diện trợ giúp pháp lý năm 2026, ban hành kèm theo Quyết định số 3674/QĐ-BTP ngày 25/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Tham dự hội nghị có ông Phạm Tùng Tin, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Hòa 2; đại diện các hội, đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng, cán bộ cơ sở cùng đông đảo người dân và người khuyết tật trên địa bàn.

Từ chính sách nhân văn đến hành động cụ thể

Phát biểu tại hội nghị, bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý nhấn mạnh, trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý, công bằng trước pháp luật cho người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế trong xã hội. Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 quy định người khuyết tật có khó khăn về tài chính là một trong những diện người được trợ giúp pháp lý. Đó là những người khuyết tật thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Bên cạnh đó, những người khuyết tật thuộc các nhóm đối tượng khác quy định tại Điều 7 của Luật trợ giúp pháp lý 2017 cũng được trợ giúp pháp lý miễn phí; chẳng hạn như người khuyết tật có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn...

Tuy nhiên, sau 8 năm thực hiện cho thấy, vẫn còn bộ phận người dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số… vẫn chưa biết hoặc chưa hiểu đầy đủ về quyền được trợ giúp pháp lý của mình. Nhiều trường hợp, khi gặp vướng mắc pháp luật về đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình hoặc khi bị vướng vào vòng lao lý nhưng lúng túng, không biết yêu cầu hỗ trợ. Chính vì vậy, việc tăng cường truyền thông, đưa chính sách trợ giúp pháp lý đến gần hơn với người dân ở cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thông qua hoạt động truyền thông này, người dân, trong đó có người khuyết tật, hiểu rõ các quyền của mình, đặc biệt là quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí, từ đó chủ động tiếp cận và sử dụng dịch vụ khi có nhu cầu hỗ trợ về pháp luật.

Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Vũ Thị Hường phát biểu

Đưa pháp luật đến với người dân bằng những câu chuyện cụ thể

Xã Phú Hòa 2 là đơn vị hành chính mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã: Hòa Quang Nam, Hòa Quang Bắc và một phần xã Hòa Trị thuộc huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên (cũ), có diện tích 95,78 km², dân số khoảng 38.691 người. Địa bàn xã rộng, dân cư phân bố ở nhiều khu vực khác nhau, do đó việc tăng cường phổ biến pháp luật và truyền thông về trợ giúp pháp lý có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người dân, đặc biệt là người khuyết tật, hiểu đầy đủ hơn các chính sách pháp luật và dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí của Nhà nước.

Tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Vũ Thị Hường đã giới thiệu giúp người dân hiểu biết hơn về chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí của Nhà nước; những người thuộc diện được trợ giúp pháp lý và các quyền, nghĩa vụ cụ thể của họ; người thực hiện trợ giúp pháp lý và tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý tại địa phương; trình tự, thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý; cách thức liên hệ với Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 tỉnh Đắc Lắc và các kênh liên lạc khi có nhu cầu được hỗ trợ, trợ giúp pháp lý, kể cả khi người khuyết tật không thể đi lại được hoặc không thể tự mình yêu cầu trợ giúp pháp lý thì có thể nhờ người khác yêu cầu trợ giúp pháp lý cho mình bằng nhiều cách khác nhau như: liên hệ trực tiếp, qua điện thoại, thư điện tử hoặc dịch vụ công trực tuyến… 

       Cùng với việc giới thiệu các quy định pháp luật trợ giúp pháp lý và Luật người khuyết tật, người dân tham dự hội nghị còn được nghe nhiều ví dụ cụ thể về quyền của người khuyết tật. Không khí hội nghị diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi, đặt câu hỏi trực tiếp từ người dân liên quan đến các tình huống thực tế phát sinh trong đời sống hằng ngày tại xã Phú Hòa 2. Những câu chuyện cụ thể liên quan đến quyền lợi của người khuyết tật là trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi… khi đăng ký khai sinh, kết hôn, ly hôn, lập di chúc, chia thừa kế, tặng cho tài sản, chế độ chính sách dành cho người khuyết tật, đăng ký quyền sử dụng đất, tranh chấp đất đai hoăc vi phạm pháp luật… đã thu hút sự chú ý, chia sẻ của nhiều đại biểu tham dự. Các tình huống đều nhận được sự quan tâm hưởng ứng tích cực của người dân bởi đây là những vấn đề thường gặp trong cuộc sống. Qua sự phân tích, giải đáp cụ thể của Báo cáo viên đã giúp người tham dự hiểu rõ hơn các quy định pháp luật, biết cách xử lý phù hợp khi gặp những trường hợp tương tự để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Góp phần bảo đảm quyền tiếp cận công lý cho người khuyết tật

Theo đánh giá của lãnh đạo địa phương xã Phú Hòa 2, các nội dung được truyền đạt tại hội nghị bám sát với nhu cầu thực tế của người dân, góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật, phòng ngừa tranh chấp, hạn chế khiếu kiện và giữ vững ổn định xã hội ở cơ sở. Đồng thời, địa phương cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và các đơn vị có liên quan của Bộ Tư pháp trong việc tổ chức các hoạt động truyền thông pháp luật và trợ giúp pháp lý tại cơ sở trong thời gian tới.

Hội nghị truyền thông về trợ giúp pháp lý cho người khuyết tật tại xã Phú Hòa 2 đã khép lại nhưng những nội dung thông điệp về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí của người dân, trong đó có người khuyết tật có khó khăn về tài chính, vẫn tiếp tục được lan tỏa. Đây cũng là một trong những phương thức truyền thông hữu hiệu, trực tiếp đưa pháp luật đến với người dân ở cơ sở để bảo đảm quyền tiếp cận công lý, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân, đặc biệt là những người khuyết tật và các nhóm yếu thế khác trong xã hội, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, “không ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình thực thi pháp luật và bảo vệ quyền con người./.