Phổ biến pháp luật vùng dân tộc thiểu số: Cần đổi mới nội dung và phương thức tiếp cận

Bộ tài liệu được xây dựng trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam” giai đoạn II (EU JULE II), do Liên minh châu Âu tài trợ giai đoạn 2025-2030. Nội dung tài liệu hướng tới yêu cầu thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc thù văn hóa của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
​
Phổ biến, giáo dục pháp luật cần được đổi mới theo hướng linh hoạt, gần gũi, phù hợp

​Phát biểu tại cuộc họp, đồng chí Cù Thu Anh - Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cho biết, đồng bào dân tộc thiểu số hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận thông tin pháp luật do hạn chế về ngôn ngữ, hạ tầng công nghệ và Internet. Vì vậy, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần được đổi mới theo hướng linh hoạt, gần gũi, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Đồng chí Cù Thu Anh nhấn mạnh Bộ tài liệu không chỉ bám sát chủ trương, chính sách pháp luật mà còn phải cập nhật thực tiễn để bảo đảm tính khả thi khi triển khai tại cơ sở.

Đồng chí Cù Thu Anh – Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu tại cuộc họp

Khẳng định công tác hoàn thiện khung chính sách về phổ biến, giáo dục pháp luật cho các nhóm đối tượng đặc thù đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong thời gian qua, Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Hải - Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II nhận định, sự phát triển mạnh mẽ của Internet và công nghệ số đang làm thay đổi cách người dân tiếp cận thông tin, đòi hỏi công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phải đổi mới cả nội dung lẫn phương thức triển khai. Theo đồng chí, hoạt động này không chỉ dừng ở việc phát tài liệu hay tổ chức hội nghị truyền thống mà cần từng bước trở thành dịch vụ hỗ trợ người dân tiếp cận và áp dụng pháp luật vào đời sống; đồng thời phải được cá nhân hóa, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền.
​

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Hải – Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II phát biểu tại cuộc họp

Trình bày dự thảo Bộ tài liệu, đồng chí Phan Hồng Nguyên - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cho biết Bộ tài liệu gồm 12 chuyên đề, chia thành hai phần: “Những vấn đề chung” và “Một số kỹ năng cho báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”. Một trong những nội dung trọng tâm là tăng cường chuyển đổi số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng các sản phẩm truyền thông pháp luật ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận đối với người dân.
​
​

Đồng chí Phan Hồng Nguyên – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu tại cuộc họp

Những đề xuất, góp ý xuất phát từ thực tiễn

Tại cuộc họp, nhiều chuyên gia đánh giá Bộ tài liệu được chuẩn bị công phu, bám sát thực tiễn và phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật hiện nay. Tuy nhiên, các đại biểu cũng đề xuất tiếp tục rà soát bố cục, tinh gọn nội dung, tăng tính thực hành và cập nhật thêm các kỹ năng mới phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số.

Đồng chí Trần Thanh Hưng - Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên đề nghị Bộ tài liệu cần phản ánh rõ hơn những khó khăn đặc thù tại địa phương như địa bàn rộng, giao thông khó khăn, điều kiện thời tiết khắc nghiệt; đồng thời nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật để tránh lãng phí nguồn lực.
​
​

Đồng chí Trần Thanh Hưng - Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên góp ý về Bộ Tài liệu

TS. Lưu Huyền Trang - Giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền đề xuất bổ sung các kỹ năng về truyền thông thay đổi hành vi, xử lý các vấn đề nhạy cảm như tảo hôn, hôn nhân cận huyết; kỹ năng huy động cộng đồng, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, cần bổ sung khung năng lực cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, bao gồm kiến thức chuyên môn, kỹ năng chuyển tải nội dung pháp luật và khả năng xử lý tình huống thực tiễn.
​
​

TS. Lưu Huyền Trang góp ý về Bộ Tài liệu

Đồng chí Ngô Quỳnh Hoa - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cho rằng Bộ tài liệu cần đi sâu hơn vào điều kiện sống, nhu cầu thực tế và đặc điểm văn hóa, sinh kế của đồng bào để xây dựng phương pháp tuyên truyền phù hợp. Đồng chí cũng đề xuất bổ sung các kỹ năng tổ chức phổ biến pháp luật trên mạng xã hội, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), “thông điệp hóa” nội dung pháp luật theo hướng ngắn gọn, dễ nhớ; đồng thời nghiên cứu việc sử dụng KOL, người có ảnh hưởng trong truyền thông pháp luật trên không gian mạng.
​
​

Đồng chí Ngô Quỳnh Hoa - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý góp ý về Bộ Tài liệu

Kết luận cuộc họp, lãnh đạo Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cùng đại diện UNDP tại Việt Nam ghi nhận các ý kiến đóng góp tâm huyết của chuyên gia, đại biểu tham dự; đề nghị nhóm biên soạn tiếp thu, rà soát và hoàn thiện Bộ tài liệu theo hướng dễ tiếp cận, dễ áp dụng, đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn hiện nay.

Phạm Linh Chi

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý