Nâng cao kỹ năng thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý trong lĩnh vực dân sự thông qua Sổ tay trợ giúp pháp lý

Để hướng dẫn sử dụng, trao đổi và thống nhất cách thức khai thác hiệu quả tài liệu này trong thực tiễn, ngày 03/6/2026, tại thành phố Hải Phòng, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn sử dụng Sổ tay trợ giúp pháp lý dành cho người thực hiện trợ giúp pháp lý. Hội nghị có sự tham dự của đại diện Công an thành phố Hải Phòng, lãnh đạo Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, trợ giúp viên pháp lý, chuyên viên pháp lý các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Hà Nội, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Ninh Bình, Thanh Hoá và Thái Nguyên. 

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Vũ Thị Hường – Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cho biết Hội nghị tập huấn được tổ chức trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế” do Ngân hàng Thế giới tài trợ từ nguồn Quỹ Phát triển xã hội Nhật Bản. Dự án hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, tăng cường khả năng tiếp cận pháp luật cho người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế. Đây là Dự án được triển khai theo Hiệp định viện trợ không hoàn lại cấp Nhà nước ký kết năm 2022, thực hiện trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 07/2026 với mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, tăng cường khả năng tiếp cận công lý và trao quyền pháp lý cho người dân, đặc biệt là người nghèo, người dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế.

Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp phát biểu khai mạc Hội nghị

        Theo bà Vũ Thị Hường, Dự án được triển khai với nhiều hợp phần quan trọng như nâng cao khả năng tiếp cận trợ giúp pháp lý của người dân ở cơ sở; tăng cường năng lực cho đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý; thí điểm các giải pháp nâng cao chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý và tăng cường công tác quản lý, theo dõi, đánh giá hoạt động trợ giúp pháp lý. Trong đó, việc xây dựng Sổ tay trợ giúp pháp lý là một trong những sản phẩm trọng tâm nhằm hỗ trợ trực tiếp cho người thực hiện trợ giúp pháp lý trong quá trình xử lý vụ việc trên thực tiễn. Sổ tay được xây dựng trên cơ sở bám sát Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, các văn bản hướng dẫn thi hành và thực tiễn triển khai tại địa phương, với nội dung tập trung vào những vấn đề cốt lõi trong hoạt động trợ giúp pháp lý như nguyên tắc hoạt động, quy trình nghiệp vụ, kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý và một số lưu ý đối với các nhóm đối tượng đặc thù… Đặc biệt, Hội nghị tập huấn lần này tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm việc thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý trong lĩnh vực dân sự – lĩnh vực có nhiều khó khăn, vướng mắc và phát sinh đa dạng trên thực tiễn. Hội nghị là diễn đàn để các đại biểu trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý; đồng thời tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện tài liệu, góp phần nâng cao chất lượng công tác trợ giúp pháp lý trong thời gian tới.

Diễn ra trong một ngày, hội nghị do ông Vũ Văn Chính – Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Thái Nguyên làm báo cáo viên. Tại đây, các đại biểu đã được tiếp cận bức tranh tổng quan về cấu trúc, cũng như định hướng áp dụng Sổ tay vào công tác tập huấn, bồi dưỡng và thực thi nghiệp vụ. Song song đó, hội nghị tập trung thảo luận sâu về các nguyên tắc cốt lõi, quyền và nghĩa vụ của người thực hiện, cùng những lưu ý quan trọng về đạo đức nghề nghiệp. Các đại biểu đều thống nhất cao 04 nguyên tắc hoạt động trợ giúp pháp lý rất quan trọng, đây là yếu tố được coi là “bản sắc riêng” của trợ giúp pháp lý và mang tính chất đặc thù để phân biệt với hoạt động của luật sư truyền thống. Ngoài ra, báo cáo viên cũng lồng ghép những quy định mới trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý (có hiệu lực từ ngày 01/01/2027) để các đại biểu lưu ý vận dụng quy định mới của pháp luật. 

Ông Vũ Văn Chính, Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh Thái Nguyên làm báo cáo viên tại Hội nghị

Ngoài ra, báo cáo viên có phần chia sẻ chuyên sâu về quy trình thực hiện nghiệp vụ trợ giúp pháp lý, trong đó lồng ghép một số lưu ý và kinh nghiệm thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý trong lĩnh vực dân sự. Song song với những bài học nghiệp vụ truyền thống, Hội nghị cũng thu hút được phần trao đổi sôi nổi của các địa phương về tình hình thụ lý vụ việc trợ giúp pháp lý trên môi trường điện tử của các địa phương. Đại diện các tỉnh, thành phố đã cùng nhau chia sẻ thực trạng triển khai tiếp nhận hồ sơ qua email hay Cổng dịch vụ công trực tuyến, những giải pháp công nghệ đang áp dụng,...

Thông qua hoạt động tập huấn, Hội nghị không chỉ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, từng bước chuẩn hóa quy trình tác nghiệp trên thực tiễn. Qua đó, bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tăng cường khả năng tiếp cận công lý và trao quyền pháp lý một cách hiệu quả cho các nhóm đối tượng yếu thế, người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.

Nguyễn Phan Thuỳ Linh

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp