Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm về thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý

Phó Cục trưởng đề nghị các đại biểu phát huy cao độ tinh thần làm việc tích cực, chia sẻ cách làm hay, sáng tạo, phát hiện những bất cập trong quy định của pháp luật cũng như khó khăn trong triển khai thực hiện. Ban Tổ chức sẽ ghi nhận, giải đáp theo thẩm quyền và kiến nghị sửa đổi văn bản nếu cần thiết.

Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu khai mạc Hội nghị

Bên cạnh đó, các đại biểu của các tỉnh Thanh Hóa, Quảng Ninh cũng đưa ra những bất cập, vướng mắc trong thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc TGPL liên quan đến người khuyết tật và trẻ em như thời gian kéo dài và chi phí phát sinh cao, cần thiết đưa yếu tố hiệu quả, thực hiện song song thẩm định chất lượng và đánh giá hiệu quả, luật sư và trợ giúp viên tiến hành đánh giá chéo, thành lập tổ đánh giá lại đối với các vụ việc thành công, vụ việc đã kết thúc. Để nâng cao chất lượng vụ việc TGPL nói chung, TGPL cho người khuyết tật và trẻ em nói riêng, bên cạnh việc thẩm định nội dung vụ việc TGPL, người thẩm định cũng cần chú trọng đến hình thức hồ sơ vụ việc bao gồm việc thể hiện đầy đủ hồ sơ vụ việc theo quy định, việc sắp xép đã khoa học và chính xác hay chưa? Qua đó đánh giá được sự chuyên nghiệp của trợ giúp viên phap lý trong quá trình thực hiện và thiết lập hồ sơ vụ việc.

Chia sẻ tại Hội thảo, đại biểu tỉnh Đắk Lắk đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thẩm định, đánh giá chất lượng vụ việc TGPL, cụ thể duy trì cập nhật đều đặn tình hình thẩm định, đánh giá các vụ việc trên hệ thống thông tin TGPL và coi như là một tiêu chí đánh giá. Đại biểu tỉnh Thanh Hóa nêu lên yêu cầu nên xem xét lại tiêu chí “mức độ hài lòng” vì trong các vụ án dân sự, đương sự thường có xu hướng hài lòng mặc dù người thực hiện TGPL đã thực hiện tốt nhất các khả năng.

Trình bày tham luận về chia sẻ kinh nghiệm thẩm định, đánh giá chất lượng TGPL trong các vụ việc mà đối tượng là người dân tộc thiểu số, cư trú tại vùng sâu, vùng xa, đại biểu tỉnh Tuyên Quang nêu quan điểm cần chú ý đến các yếu tố rào cản ngôn ngữ, khoảng cách đi lại, yếu tố đồng phạm phức tạp trong các vụ án mua bán ma túy và buôn bán hàng cấm, và yếu tố ý thức pháp luật hạn chế, đôi khi không ý thức được tính chất nghiêm trọng của hành vi, vì vậy cần thiết kế lại nhóm 3 tiêu chí đánh giá theo hướng đưa một số tiêu chí phụ về kỹ năng của người thực hiện TGPL đối với các vụ án phức tạp, xây dựng riêng bộ tiêu chí cho các vụ án hình sự, hành chính, dân sự, có quy định cụ thể cách tính điểm và nguyên tắc trừ điểm theo từng tiêu chí, từng mức độ vi phạm. Bên cạnh đó, cũng cần quy định nguyên tắc cộng điểm khuyến khích đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài, có chất lượng tranh tụng tốt, bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý.

Trên cơ sở những khó khăn, vướng mắc đã được nêu ra, đại diện các trung tâm TGPL nhà nước đều nhất trí đề xuất các giải pháp như đẩy mạnh bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng cho đội ngũ người làm công tác đánh giá, thẩm định, tăng cường phối hợp liên ngành giữa Trung tâm TGPL với các cơ quan tiến hành tố tụng, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan để kịp thời theo dõi, xử lý các vấn đề phát sinh; đồng thời thực hiện theo dõi, hỗ trợ có trọng tâm đối với các vụ việc đặc thù, phức tạp.

Tại Hội thảo các đại biểu cũng đã sôi nổi thảo luận về tính hợp lý của các tiêu chí thẩm đinh, đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý, sự cần thiết chia nhỏ điểm và phân tách thành các tiêu chí nhỏ hơn, có nên thay đổi điểm số của các tiêu chí hoặc quy định mức trừ điểm đối với người thực hiện TGPL không tham gia một số hoạt động tố tụng hoặc thực hiện chưa đầy đủ nghĩa vụ. Đa số các đại biểu thống nhất cho rằng việc thiết kế các tiêu chí như hiện nay là phù hợp, tuy nhiên, tiêu chí về sự hài lòng của người được trợ giúp pháp lý hoặc người thân thích cần được cân nhăc về số điểm cũng như cách thức đánh giá sự hài lòng.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Phó Cục trưởng Vũ Thị Hường đánh giá cao sự tham gia tích cực và những ý kiến trao đổi tâm huyết của các đại biểu. Các tham luận và ý kiến thảo luận đã phản ánh toàn diện thực tiễn công tác TGPL tại địa phương, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực, có giá trị tham khảo cao nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trong thời gian tới. Những kết quả đạt được từ Hội nghị không chỉ góp phần củng cố kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý mà còn là cơ sở thực tiễn quan trọng để cơ quan quản lý nghiên cứu, hoàn thiện thể chế, chính sách, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bảo đảm quyền tiếp cận công lý.

Những kết quả đạt được từ Hội nghị thể hiện rõ quyết tâm nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ người thực hiện TGPL; qua đó tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, hướng tới tính chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững. Đây cũng là tiền đề quan trọng nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận công lý của công dân là người nghèo và các nhóm yếu thế trong bối cảnh hiện nay./.